:: wikimiki.org ::

France

France

Franska lýðveldið eða Frakkland (franska République Française eða France) er land í Vestur-Evrópu sem á landamæri að Belgíu, Lúxemborg, Þýskalandi, Sviss, Ítalíu, Mónakó, Spáni og Andorra. Frakkland er meðlimur í Evrópusambandinu og NATO og á fast sæti í Öryggisráði Sameinuðu þjóðanna.

Saga

Frakkland nútímans tekur yfir svipað svæði og hið forna hérað Gallía þar sem Gallar bjuggu en þeir voru keltnesk þjóð. Á fyrstu öld fyrir Krist var Gallía innlimuð í Rómarveldi og tóku íbúarnir upp latneska tungu og menningu. Kristni skaut rótum í landinu á annarri og þriðju öld eftir Krist. Á fjórðu öld tóku germanskir ættflokkar að streyma yfir Rín sem markaði austur landamæri Gallíu. Í þeim hópi voru Frankar mest áberandi en af þeim er nafn Frakklands dregið. Samfelld tilvist Frakklands sem sérstaks ríkis er talin hefjast á 9. öld þegar Frankaveldi Karlamagnúsar skiptist í vestur- og austurhluta, austurhlutinn náði þá yfir það svæði sem nú er Þýskaland og er þessi skipting oft einnig talin marka upphaf Þýskalands. Frakkland var konungsríki allt til ársins 1792 þegar lýðveldi var komið á í kjölfar frönsku byltingarinnar. Napóleon Bónaparte náði svo undirtökum í lýðveldinu og lýsti sjálfan sig keisara 1799. Napóleon lagði undir sig stóran hluta Evrópu með landvinningum og með því að koma skyldmennum til áhrifa í mörgum konungsríkjum þess tíma. Napóleon var settur af árið 1815 og lýðveldi var endureist. Það var svo afnumið með öðru keisaraveldinu og því komið á aftur með þriðja lýðveldinu 1870. Frakkland var meðal sigurvegara í fyrri og seinni heimsstyrjöldinni en hafði enga burði eftir stríðin til að viðhalda stórveldisstöðu sinni í heiminum. Eftir stríðið hafa tekist sættir með Frökkum og Þjóðverjum og hefur samvinna þessara þjóða verið kjarninn í stofnunum eins og Evrópusambandinu en Frakkar hafa verið hvað harðastir stuðningsmenn þess að auka Evrópusamstarfið á sviði stjórnmála, varnar- og öryggismála. Flokkur:Frakkland Flokkur:Evrópusambandslönd als:Frankreich fiu-vro:Prantsusmaa ja:フランス ko:프랑스 ms:Perancis simple:France th:ประเทศฝรั่งเศส zh-min-nan:Hoat-kok

Franska

Franska (franska: français) er indóevrópskt tungumál af ætt rómanskra tungumála. Málið á uppruna sinn í latínu. Franska er töluð víðs vegar í heiminum og er ellefta mest notaða tungumál heims. Hún er móðurmál um 77 milljóna manns, auk þess sem hún er annað tungumál um 51 milljón manns. Hún er upprunin í Frakklandi og töluð þar og víða þar sem Frakkar áttu áður nýlendur. Franska er opinbert tungumál í Frakklandi, Lýðveldinu Kongó, Kanada, Madagaskar, Fílabeinsströndinni, Kamerún, Búrkína Fasó, Malí, Senegal, Belgíu, Rúanda, Haítí, Sviss, Búrúndí, Tógó, Miðafríkulýðveldinu, Kongó, Gabon, Kómoreyjum, Djíbútí, Lúxemborg, Guadeloupe, Martiník, Máritíus, Vanúatú, Seychelleseyjum og Mónakó. Auk þess er hún nokkuð mikið töluð í Alsír, Túnis, Marokkó og fleiri löndum en er þó ekki opinbert tungumál þar. Til eru ýmsar mállýskur af frönsku.

Tengill

Flokkur:rómönsk tungumál als:Französische Sprache ja:フランス語 ko:프랑스어 simple:French language th:ภาษาฝรั่งเศส zh-min-nan:Hoat-gí

Belgía

Belgía (hollenska: België, franska: Belgique, þýska: Belgien) er land í Vestur-Evrópu sem á landamæri að Hollandi, Þýskalandi, Lúxemborg og Frakklandi; auk þess liggur strönd Belgíu að Norðursjó. Belgía liggur á mörkum germönsku og rómönsku Evrópu og skiptist sjálft á milli þessara menningarheima þar sem í norðurhluta landsins, Flandri (Vlaanderen), er töluð flæmska en í syðri hlutanum, Vallóníu (Wallonie) er töluð franska, þýska er töluð í austurhluta landsins. Á mörkum Flandurs og Vallóníu liggur hin tvítyngda höfuðborg landsins, Brussel.

Links

- [http://www.ilotsacre.be Ýmislegt sniðugt um Brussel]
- als:Belgien fiu-vro:Belgiä ja:ベルギー ko:벨기에 ms:Belgium simple:Belgium th:ประเทศเบลเยียม zh-min-nan:Belgien

Lúxemborg

Stórhertogadæmið Lúxemborg er lítið landlukt land í Vestur-Evrópu, sem á landamæri að Frakklandi, Þýskalandi og Belgíu.

Tenglar

- [http://www.luxembourg.lu Vefsíða Lúxemborg] Flokkur:Lúxemborg als:Luxemburg ja:ルクセンブルク ko:룩셈부르크 ms:Luxembourg simple:Luxembourg th:ประเทศลักเซมเบิร์ก zh-min-nan:Luxembourg

Þýskaland

Sambandslýðveldið Þýskaland (þýska: Bundesrepublik Deutschland; ) er næst fjölmennasta land Evrópu og mikið iðnaðarveldi. Landið er í miðju Evrópusambandinu og er aðili að NATO. Lönd sem liggja að Þýskalandi eru í réttsælis röð: Danmörk, Pólland, Tékkland, Austurríki, Sviss, Frakkland, Lúxemborg, Belgía og Holland.

Saga Þýskalands

Þýska tungumálið og samkennd meðal Þjóðverja er yfir þúsund ára gömul en sameinað þýskt þjóðríki varð þó ekki til fyrr en með stofnun Þýska keisaradæmisins árið 1871. Þýskaland rekur uppruna sinn til Verdun-samningsins frá 843 en með honum var Frankaveldi skipt upp í vesturhluta sem varð að Frakklandi nútímans, miðhluta sem tók yfir Norður-Ítalíu, Niðurlöndin og fleiri svæði og austurhluta sem myndaði hið Heilaga rómverska ríki sem einnig hefur verið kallað Fyrsta ríkið. Það var til í ýmsum myndum allt til 1806 en var þó aldrei meira en mjög laustengt bandalag smá konungsríkja og hafði auk þess fleiri þjóðir en þá þýsku innan sinna vébanda. Á þessum þúsund árum juku Þjóðverjar mjög við áhrif sín í gegnum kaþólsku kirkjuna, Norður-krossferðirnar og Hansasambandið. Árið 1530, eftir að umbótatilraunir mótmælenda innan kaþólsku kirkjunnar mistókust, var ný kirkja mótmælenda stofnuð í mörgum af þýsku ríkjunum. Þetta leiddi til innbyrðis deilna Þjóðverja, 30 ára stríðið sem háð var frá 1618 til 1648 og lauk með Vestfalska friði. Eftir þessi átök reyndust Þjóðverjar illa undirbúnir til að takast á við Napóleon sem réðst inn í lönd Þjóðverja og leysti upp hið Heilaga rómverska ríki. Uppfrá því varð Frakkland að erkióvini Þjóðverja fram yfir Síðari heimsstyrjöld. Mestu varanlegu áhrifin af upplausn Fyrsta ríkisins voru þau að Austurríki sem hafði þá lengi verið öflugasta þýska ríkið fjarlægðist þau norð og vestlægari. Á árunum 1815 til 1871 samanstóð Þýskaland af tugum sjálfstæðra ríkja en 39 þeirra mynduðu laustengt bandalag sem kallað var Þýska sambandið og entist til 1866 þegar Prússar og Austurríkismenn fóru í stríð. Árið 1871 var lýst yfir stofnun Þýska keisaraveldisins (Annað ríkið) í Versölum eftir ósigur Frakka í Fransk-prússneska stríðinu, Otto von Bismarck átti stóran þátt í þessu. Öll þau ríki sem áður höfðu myndað Þýska sambandið fyrir utan Austurríki, Liechtenstein og Lúxemborg voru með í keisaraveldinu. Keisaraveldið leið undir lok eftir ósigur Þjóðverja í Fyrri heimsstyrjöld og keisaranum var gert að segja af sér. Hið lýðræðislega Weimar lýðveldi var svo stofnað 1919 en Þjóðverjar voru ekki sérlega hrifnir af því. Heimskreppan og harðir friðarskilmálar frá Fyrri heimsstyrjöld lögðust þungt á Þýskaland og stjórnmálamenn gátu lítið gert, fylgi and-lýðræðislegra stjórnmálaafla á bæði vinstri og hægri væng stjórnmálanna jókst mjög. Í tvennum þingkosningum árið 1932 fékk Nasistaflokkurinn 37,2% og 33,0% atkvæða og þann 30. janúar 1933 var Adolf Hitler skipaður Kanslari Þýskalands. Eitt af fyrstu verkum Hitlers í embætti var að leggja frumvarp fyrir þingið sem færði honum alræðisvöld og nam stjórnarskrá Weimar lýðveldisins úr gildi í raun. Nasistar kölluðu veldi sitt Þriðja ríkið og það var við lýði í 12 ár, 1933 – 1945, Hitler hafði öll völd yfir ríkisstjórninni frá því að hann tók einni við embætti forseta Þýskalands. Sú stefna nasista að komast yfir landsvæði í nágrannalöndum (Lebensraum) var ein af mörgum ástæðum fyrir upphafi síðari heimsstyrjaldar þann 1. september 1939. Þýskaland og bandamenn þess unnu stóra sigra í fyrrihluta stríðsins og lögðu undir sig stóran hluta Evrópu. Eftir innrásina inn í Sovétríkin 22. júní 1941 og stríðsyfirlýsingu gegn Bandaríkjunum 11. desember fór að halla undan fæti fyrir Þjóðverja, þeir gáfust upp 8. maí 1945 eftir að Hitler framdi sjálfsmorð í neðanjarðarbyrgi sínu í Berlín þegar her Sovétmanna var að ná borginni á sitt vald. Helförin, skipulögð útrýming gyðinga í Evrópu, var alræmdur partur af stjórnarháttum nasista. Eftir Heimsstyrjöldina síðari misstu Þjóðverjar mikil landsvæði í austri þar sem nú er Pólland og þurftu milljónir Þjóðverja að flytja sig frá þessum svæðum. Því svæði sem eftir var var skipt í hernámssvæði Bandaríkjamanna, Breta, Frakka og Sovétmanna. Þegar Kalda stríðið hófst var Þýskalandi skipt í tvennt þar sem hernámssvæði Sovétmanna myndaði Þýska alþýðulýðveldið (Deutsche Demokratische Republik) eða Austur-Þýskaland og hernámssvæði hinna þjóðanna myndaði Sambandslýðveldið Þýskaland (Bundesrepublik Deutschland) eða Vestur-Þýskaland. Berlín hafði einnig verið skipt í fjögur hernámssvæði þrátt fyrir að borgin væri öll innan Austur-Þýskalands. Austur-Berlín var gerð að höfuðborg Austur-Þýskalands en Vestur-Berlín varð að eyju sem vesturveldin héldu gangandi. Austur-Þjóðverjar höfðu áhyggjur af því að fólkið í austurhlutanum myndi flýja vestur og byrjuðu því að reisa Berlínarmúrinn og var hann fullreistur 1963 og stóð fram á árið 1989. Í lok kalda stríðsins voru þýsku ríkin sameinuð á ný 3. október 1990 og höfuðborg Þýskalands á ný flutt til Berlínar. Sameinað Þýskaland er fjölmennasta ríki Vestur-Evrópu og iðnaðarveldi á heimsmælikvarða, það er lykilmeðlimur í Evrópusambandinu og sækist nú eftir föstu sæti í Öryggisráði Sameinuðu þjóðanna. Markverð fljót í Þýskalandi eru Saxelfur, Rín og Dóná.

Stjórnmál

Þýskaland er samband 16 ríkja sem kallast á þýsku Länder (eintala: Land) eða óformlega Bundesländer (eintala: Bundesland). Hver ríki á fulltrúa í efri deild þýska þingsins, Bundesrat. þýsku Ríkin eru: #Baden-Württemberg #Bæjaraland (Bayern) #Berlín (borgríki) #Brandenburg #Bremen (borgríki) #Hamburg (borgríki) #Hessen #Mecklenburg-Vestur Pommern (Mecklenburg-Vorpommern) #Neðra-Saxland (Niedersachsen) #Norður Rín-Vestfalía (Nordrhein-Westfalen) #Rheinland-Pfalz #Saarland #Saxland (Sachsen) #Saxony-Anhalt (Sachsen-Anhalt) #Slésvík-Holsetaland (Schleswig-Holstein) #Thüringen

Lýðfræði

Opinbert tungumál landsins er þýska en nokkrar málýskur eru til af henni, háþýska og lágþýska eru algengastar í Þýskalandi. Auk opinbera málsins eru nokkur vernduð tungumál í Þýskalandi, þar á meðal danska. Flokkur:Þýskaland als:Deutschland fiu-vro:S'aksamaa ja:ドイツ ko:독일 ms:Jerman roa-rup:Ghirmânii simple:Germany th:สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี zh-min-nan:Tek-kok

Ítalía

Ítalía er land í Suður-Evrópu. Landið er langur skagi sem gengur til suðausturs út í Miðjarðarhafið og minnir í lögun dálítið á fótlegg. Að norðan nær landið allt upp í Alpafjöll. Lönd sem liggja að Ítalíu eru Frakkland, Sviss, Austurríki og Slóvenía. Einnig eru tvö sjálfstæð ríki umlukin af Ítalíu, það eru San Marínó (sem er nálægt austurströndinni og Rímíní) og Vatíkanið (Páfagarður), sem er hluti af Róm. Rómarborg er höfuðborgin og stærsta borgin. Hún er ein af söguríkustu og merkustu borgum Evrópu og er stundum kölluð „borgin eilífa“. Aðrar stórar borgir eru t.d. Mílanó, Flórens, Genúa, Tórínó, Feneyjar (Venezia), Veróna, Bologna, Rímíní, Napólí og Palermó. Gjaldmiðillinn er evra síðan 1999, en var áður líra. Íbúafjöldinn er um 58 milljónir manna og stærð landsins er þreföld miðað við Ísland. Ísland

Saga

Á Ítalíu hafa komið upp mörg menningarsamfélög frá því í fornöld en hugmyndin um Ítalíu sem ríki var þó ekki til fyrr en með sameiningu Ítalíu (risorgimento) um miðja 19. öld. Frá þeim tíma má því segja að hin eiginlega „saga Ítalíu“ hefjist. Þrátt fyrir það er alvanalegt að fjalla um sem hluta sögu Ítalíu hluti eins og sögu Stór-Grikklands (Magna Grecia), sögu Rómaveldis, miðaldir, þegar Býsans, Frankaveldi og fleiri tókust á um yfirráð á skaganum, sögu borgríkjanna á Norður-Ítalíu og ítölsku endurreisnina. Nútímaríkið Ítalía fæddist 17. mars 1861 þegar meirihluti ríkjanna á Ítalíuskaganum sameinuðust í eitt konungsríki undir stjórn konungs af Savoja-ættinni, Viktors Emanúels II, eftir yfir þrjátíu ára baráttu fyrir sameiningu. Fyrst um sinn stóðu Róm og nærliggjandi héruð utan við ríkið þar sem þau töldust hluti Páfaríkisins (Patrimonium Petri), en 20. september 1870 var borgin hertekin eftir stutt átök og gerð að höfuðborg ríkisins. Afleiðing þessa varð sú að páfinn neitaði að viðurkenna Ítalíu sem ríki fram að Lateransamningunum 1929. Ítalía barðist með bandamönnum gegn Þjóðverjum og Austurríkismönnum í Fyrri heimsstyrjöldinni, en við friðarsamningana fengu Ítalir ekki svæði sem þeir töldu sig eiga að fá með réttu. Vonbrigði með niðurstöðu styrjaldarinnar og erfiðleikar í kjölfar hennar, auk ótta við mögulega byltingu bolsévika, leiddu til fæðingar fasismans og valdatöku Benito Mussolinis eftir Rómargönguna 1922. Mussolini varð einræðisherra 1925 og ríkti sem slíkur til 1943. Á tímum fasismans stundaði Ítalía árásargjarna heimsvaldastefnu gagnvart Albaníu, Líbýu, Eþíópíu og Sómalíu og studdi falangista í Spænsku borgarastyrjöldinni. Ítalía gerði bandalag við Þýskaland Hitlers (Stálbandalagið) og varð eitt af Öxulveldunum í Síðari heimsstyrjöldinni. Eftir fullnaðarsigur bandamanna í styrjöldinni var ný stjórnarskrá samin og lýst yfir stofnun lýðveldis árið 1948. Margir stjórnmálamenn sem höfðu haft embætti í fasistastjórinni gengu í endurnýjun lífdaga í nýstofnuðum miðjuflokki, Kristilega demókrataflokknum sem fór síðan óslitið með völd til 1993. Ítalía varð félagi í NATO árið 1949 og gerðist aðili að Sameinuðu þjóðunum 1955. Mikill vöxtur var í efnahagslífinu frá 1958 til 1963 og Ítalía var ekki lengur með fátækustu þjóðum Evrópu (Ítalska efnahagsundrið). Á 8. áratugnum bar mikið á misskiptingu auðs og hryðjuverkum af hálfu vinstri- og hægrisinnaðra öfgahópa (Blýárin). Einnig bar mikið á misvægi milli Suður-Ítalíu, þar sem efnahagslífið var bundið við landbúnað, stöðnun ríkti og skipulögð glæpastarfsemi blómstraði, og hinnar iðnvæddu og ríku Norður-Ítalíu, þar sem efnahagslífið byggði á framleiðsluiðnaði. 1992-1993 fór fram víðtæk rannsókn á spillingu í ítölskum stjórnmálum (Mani pulite) sem batt endi á valdatíma Kristilegra demókrata. Þetta gerðist á sama tíma og Ítalir tókust á við efnahagslegar og stjórnarfarslegar umbætur sem voru undanfari þátttöku í Efnahags- og myntbandalagi Evrópu. Spillingarrannsóknin skapaði stjórnmálakreppu sem ruddi brautina fyrir stjórnmálaferil núverandi forsætisráðherra Ítalíu, Silvios Berlusconis, og myndun nokkurs konar „tvíflokkakerfis“ þar sem tvö stór kosningabandalög, hvort um sig myndað úr einum stórum miðjuflokki og smærri flokkum á vinstri og hægri væng stjórnmálanna, takast á í kosningum.

Stjórnsýslueiningar

tvíflokkakerfi Ítalía skiptist í tuttugu héruð (regioni) sem hvert hefur sinn höfuðstað. Fimm héraðanna (Friúlí, Sardinía, Sikiley, Trentínó og Ágústudalur) hafa takmarkaða sjálfsstjórn sökum menningarlegrar sérstöðu. Héruðin skiptast í nokkrar sýslur (province) sem aftur skiptast í mörg sveitarfélög (comuni) sem árið 2001 voru 8.101 talsins.

Héruð

- Ágústudalur (Valle d'Aosta, höfuðstaður: Aosta)
- Fjallaland (Piemonte, höfuðstaður: Tórínó)
- Langbarðaland (Lombardia, höfuðstaður: Mílanó)
- Trentínó-Suður-Týról (Trentino-Alto Adige, höfuðstaðir: Trento og Bolzano)
- Venetó (Veneto, höfuðstaður: Feneyjar)
- Friúlí (Friuli-Venezia Giulia, höfuðstaður: Trieste)
- Lígúría (Liguria, höfuðstaður: Genúa)
- Emilía-Rómanja (Emilia-Romagna, höfuðstaður: Bologna)
- Toskana (Toscana, höfuðstaður: Flórens)
- Marke (Le Marche, höfuðstaður: Ankóna)
- Úmbría (Umbria, höfuðstaður: Perugia)
- Latíum (Lazio, höfuðstaður: Róm)
- Abrútsi (Abruzzo, höfuðstaður: Aquila)
- Kampanía (Campania, höfuðstaður: Napólí)
- Mólíse (Molise, höfuðstaður: Campobasso)
- Basilíkata (Basilicata, höfuðstaður: Potenza)
- Apúlía (Puglia, höfuðstaður: Barí)
- Kalabría (Calabria, höfuðstaður: Catanzaro)
- Sikiley (Sicilia, höfuðstaður: Palermó)
- Sardinía (Sardegna, höfuðstaður: Cagliari)

Landafræði

Cagliari. ]] Ítalía er að stærstum hluta langur skagi (Appennínaskagi) sem skagar langt út í Miðjarðarhafið, auk tveggja stórra eyja; Sikileyjar og Sardiníu. Skaginn og eyjarnar afmarka hafsvæði eins og Adríahaf austan við skagann, Jónahaf í suðaustri, Tyrrenahaf í vestri og Lígúríuhaf í norðvestri. Norðurlandamæri Ítalíu eru í Alpafjöllunum, en frá þeim liggja Appennínafjöllin eftir endilöngum skaganum. Hæsti tindur Ítalíu er Mont Blanc (4.810 m) en hæsti tindur Appennínafjallanna er Gran Sasso (2.912 m). Stærsta samfellda undirlendi Ítalíu er Pódalurinn þar sem áin Pó rennur ásamt þverám sínum úr Alpafjöllunum, Appennínafjöllunum og Dólómítunum 652 km leið út í Adríahaf. Önnur þekkt fljót á Ítalíu eru Arnó, Adige og Tíberfljót. Á Ítalíu eru nokkur virkustu eldfjöll Evrópu eins og Etna, Vesúvíus og Strombólí. Jarðskjálftar eru ekki óalgengir og þó nokkur jarðhiti er á mörgum stöðum. als:Italien fiu-vro:Itaalia ja:イタリア ko:이탈리아 ms:Itali simple:Italy th:ประเทศอิตาลี zh-min-nan:Italia

Spánn

Spánn er konungsríki á Íberíuskaga í Suðvestur-Evrópu. Lönd sem liggja að Spáni eru Portúgal að vestan og Frakkland að austan. Auk þess er örríkið Andorra í Pýreneafjöllum á landamærum Spánar og Frakklands. Syðst á Spáni er svo Gíbraltar, sem er lítið landsvæði undir yfirráðum Breta. Að norðan liggur Biskajaflói að Spáni, Atlantshafið að suðvestan og að sunnan er Gíbraltarsund og svo Miðjarðarhafið að suðaustan og austan. Syðsti oddi Spánar er jafnframt syðsti oddi meginlands Evrópu. Þar er smábær sem heitir Tarífa. Hann er á nákvæmlega 36°N. Hið opinbera heiti landsins er Reino de España. Spáni tilheyra Baleareyjar í Miðjarðarhafi (Majorka, Menorka og Íbísa), Kanaríeyjar í Atlantshafi og útlendurnar Ceuta og Melilla í Norður-Afríku. Landið er rúmlega 500.000 ferkílómetrar að flatarmáli, eða um það bil fimm sinnum stærra en Ísland. Á Spáni búa um 43 milljónir manna. Stærstu borgir Spánar eru höfuðborgin, Madríd og Barselóna. Í Madríd búa um 5,5 milljónir manna og tæpar 5 í Barselóna. Spánn er fornfrægt menningarríki. Arabar og Berbar lögðu hluta af Spáni undir sig á miðöldum og voru þar kallaðir Márar. Miklar menningarminjar eru um dvöl þeirra á Spáni og er Alhambrahöllin líklega merkust þeirra. Barselóna þykir mjög athyglisverð fyrir nútímabyggingarlist og ber þar helst að nefna Antonio Gaudi, en byggingar hans eru víða í borginni. Spánn var einræðisríki undir stjórn Franciscos Francos einræðisherra frá 1939 til 1975. Síðan er konungur Spánar Juan Carlos frá 1975. Flokkur:Spánn fiu-vro:Hispaania ja:スペイン ko:에스파냐 ms:Sepanyol simple:Spain th:ประเทศสเปน zh-min-nan:Se-pan-gâ

Sameinuðu þjóðirnar

Sameinuðu þjóðirnar (S.þ.) eru alþjóðasamtök stofnuð 1945 sem nú hafa 191 aðildarríki. Öll almennt viðurkennd sjálfstæð ríki í heiminum, að Vatíkaninu undanskildu, eru nú meðlimir. Vatíkanið á eina varanlega áheyrnarfulltrúann og getur sóst eftir fullri aðild ef það kýs svo. Önnur byggð svæði í heiminum sem þá standa eftir og ekki eru aðilar eru Vestur-Sahara, Lýðveldið Kína (Tævan) og Heimastjórnarsvæði Palestínumanna, en þau síðastnefndu hafa áheyrnarfulltrúa. Höfuðstöðvar samtakanna eru í New York-borg, þar sem aðildarríkin koma saman á reglulegum fundum til að taka ákvarðanir um margs konar mál sem samtökin koma að. New York-borg Sameinuðu þjóðirnar skiptast í 6 stofnanir: allsherjarþingið, öryggisráðið, efnahags- og félagsmálaráðið, gæsluverndarráðið, aðalskrifstofuna og alþjóðadómstólinn. Að auki eru fjölmargar undirstofnanir, t.d. UNICEF og WHO. Valdamesti og mest áberandi embættismaður Sameinuðu þjóðanna er aðalritarinn. Sameinuðu þjóðirnar voru stofnaðar eftir lok síðari heimsstyrjaldar af sigurvegurum stríðsins í þeirri von að samtökin myndu koma í veg fyrir frekari stríð í framtíðinni vegna sameiginlegra öryggishagsmuna aðildarríkja. Núverandi uppbygging samtakanna ber vott um þær aðstæður sem uppi voru þegar þau voru stofnuð; sérstaklega sér þeirra stað í Öryggisráðinu, þar sem fimm ríki hafa fast sæti og neitunarvald. Þau eru: Alþýðulýðveldið Kína (leysti af hólmi Lýðveldið Kína), Bandaríkin, Bretland, Frakkland og Rússland (leysti af hólmi Sovétríkin). ja:国際連合 ko:국제 연합 ms:Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu simple:United Nations th:สหประชาชาติ zh-min-nan:Liân-ha̍p-kok

Karlamagnús

]] Karlamagnús (eða Karl I eða Karl mikli; franska: Charlemagne, þýska: Karl der Große, latína: Carolus magnus) (um 2. apríl 747 – 28. janúar 814) var konungur Franka frá árinu 771 til 814. Eftir honum er nefnd ætt Karlunga. Karlamagnús er grafinn í dómkirkjunni í Aachen, sem hann lét reisa.

Tengt efni

- Karlamagnús saga Flokkur:Frankakonungar Flokkur:Konungar hins heilaga rómverska ríkis Flokkur:Karlungar ja:カール大帝 ko:카롤루스 대제

1792

Á Íslandi

Fædd Dáin

Erlendis

Fædd Dáin Flokkur:1792 ko:1792년 nb:1792 simple:1792 th:พ.ศ. 2335

Napóleon Bónaparte

#tilvísun Napoleon Bonaparte

1815

Á Íslandi

Fædd Dáin

Erlendis

Fædd Dáin Flokkur:1815 ko:1815년 nb:1815 simple:1815

Seinni heimsstyrjöld

Seinni heimsstyrjöldin eða heimstyrjöldin síðari var víðtækasta og skaðlegasta stríð sem háð hefur verið í mannkynssögunni. Mikill meirihluti þjóða heims kom að því með einhverjum hætti og barist var víða um heim, talið er að allt að 68 milljónir manna hafi fallið í stríðinu og mun fleiri særst. Stríðið var háð á milli tveggja ríkjahópa, annars vegar var það bandalag Bandaríkjanna, Breska Samveldisins, Kína, Sovétríkjanna auk útlægrar ríkisstjórnar Frakklands og fjölda annarra ríkja sem gekk undir nafninu Bandamenn; hins vegar var bandalag Ítalíu, Japans og Þýskalands auk fleiri ríkja, sem gekk undir nafninu Öxulveldin eða Möndulveldin. Mest var barist í Evrópu og Austur-Asíu og á Kyrrahafi. Stríðið hófst í Evrópu með innrás Þjóðverja í Pólland þann 1. september 1939 en Bretar og Frakkar lýstu yfir stríði á hendur Þjóðverjum tveimur dögum seinna. Stríðið hófst fyrr í Asíu og er þá ýmist miðað við innrás Japana í Kína árið 1937 eða jafnvel innrás þeirra í Mansjúríu 1931. Í Evrópu lauk stríðinu með uppgjöf Þjóðverja 8. maí 1945 en stríðið hélt áfram í Asíu þar til Japanir gáfust upp 15. ágúst 1945. Þeir skrifuðu formlega undir uppgjöfina 2. september sama ár. Flokkur:Seinni heimsstyrjöldin ja:第二次世界大戦 ko:제 2차 세계 대전 ms:Perang Dunia II simple:World War II th:สงครามโลกครั้งที่สอง

Flokkur:Evrópusambandslönd

Flokkur:Evrópa

Template:Country alias Bermuda

Bermuda

mBank Strona Informacyjna kultura cheap tickets kreatyna bia�ko

:: RELATED NEWS ::

Picture discs
Usual types of gramophone record (phonograph record in U.S. English) are discussed in the main article. Additionally, various unusual types were occasionally produced, including unusual sizes, formats, and other gimmicks . gimmick

Unusual size discs

- 16 and 20" discs — Although 12" was the largest disc diameter used in consumer products, broadcasting

Mo Gaffney
Mo Gaffney (born Maureen E. Gaffney on November 8, 1958 in San Diego, California) is an American actress, comedienne, writer and human rights activist. She hosted two of her own television talk shows: Women Aloud! (which was shown on the Samuel Alphonsus Stritch, later Samuel Cardinal Stritch, (August 17, 1887–May 27, 1958) was the ninth bishop (fourth archbishop) of the Roman Catholic diocese of Chicago, serving from 1940 to

Francois Edouard Anatole Lucas
François Édouard Anatole Lucas (April 4, 1842 in Amiens - October 3, 1891) was a French mathematician who was educated at the École Normale Supérieure. He worked in the Paris observatory and later became a pro

Samuel A. Stritch
Samuel Alphonsus Stritch, later Samuel Cardinal Stritch, (August 17, 1887–May 27, 1958) was the ninth bishop (fourth archbishop) of the Roman Catholic diocese of Chicago, serving from 1940 to

Francois Lefebvre
François Joseph Lefebvre, duc de Dantzig, (1755-1820) was marshal of France during the Napoleonic Wars. He enlisted in army at the age of 18. From 1789 he took part in the French Revolution. He was promoted to

Friedrich Strohmeyer
Friedrich Strohmeyer (1776 - 1835) was a German chemist. Strohmeyer received his degree from the University of Gottingen in 1800. He was then on the staff of the university and was also an inspector of apothecaries. He discovered the element cadmium in 1817 while studying

Hindu fundamentalist organisations
Hindutva ("Hinduness", a word coined by Vinayak Damodar Savarkar in his 1923 pamphlet entitled Hindutva: Who is a Hindu? ) is used to describe movements advocating Hindu nationalism. The former ruling party in India, the Bharatiya Janata Party (BJP) is closely associated with a group of organ

Total Eclipse (film)
:For other works by this name, see Total Eclipse. Total Eclipse is a 1995 movie directed by Agnieszka Holland that depicts a fictionalized account of the intense but also abusive homosexual relationship between the two 19th century French poets, Pa

Broad church
Broad Church is a term referring to Latitudinarian churchmanship in the Church of England, in particular, and Anglicanism, in general. After the terms High Church and Low Church came to distinguish the tendency toward Anglo-Catholicism, on the one hand, and